Trụ cột quan trọng của kinh tế số
Cùng với tiến trình chuyển đổi số, thương mại điện tử đang ngày càng khẳng định vai trò như một trụ cột quan trọng của kinh tế số. Không còn là một kênh giao dịch trực tuyến đơn thuần, thương mại điện tử đã mở rộng phạm vi ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, phân phối, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường trong nước với thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là nâng cao năng lực quản lý, định hướng phát triển bền vững, đặc biệt đối với thương mại điện tử xuyên biên giới. Đây là một nội dung được quan tâm tại Diễn đàn “Nâng cao năng lực quản lý và định hướng chiến lược phát triển bền vững” được tổ chức chiều ngày 2/2 trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026.
Từ góc nhìn của doanh nghiệp công nghệ tham gia vào các hoạt động xúc tiến thương mại số, ông Trần Văn Chín, Chủ tịch Arobid.com cho rằng, thương mại điện tử tại Việt Nam thời gian qua chủ yếu phát triển mạnh ở mô hình B2C, phục vụ trực tiếp người tiêu dùng. Trong khi đó, những yêu cầu của doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp thương mại và hệ thống phân phối trong nước đang đòi hỏi những cách tiếp cận đa dạng hơn.
Ông Trần Văn Chín, Chủ tịch Arobid.com chia sẻ tại diễn đàn. Ảnh: Minh Trang
Theo ông Trần Văn Chín, cần nhìn nhận thương mại điện tử trong mối quan hệ tổng thể với hệ sinh thái kinh tế số thay vì chỉ xem đây là một “kênh bán hàng”. “Thương mại điện tử ngày nay không chỉ là một ‘chợ số’, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế số, gắn với dữ liệu, công nghệ và quản trị”, ông Chín nhận định.
Từ góc độ quản lý, việc thương mại điện tử mở rộng nhanh, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới, đặt ra yêu cầu phải có các công cụ và phương thức quản lý phù hợp với bối cảnh mới. Theo ông Trần Văn Chín, vấn đề không nằm ở việc đánh giá hay so sánh giữa các mô hình thương mại điện tử, mà là làm thế nào để Nhà nước và các cơ quan quản lý có đủ thông tin, dữ liệu và công cụ để theo dõi, định hướng thị trường theo hướng minh bạch, hài hòa lợi ích và bền vững.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, thương mại điện tử xuyên biên giới đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung quản lý, gắn với các mục tiêu phát triển dài hạn của nền kinh tế.
Hạ tầng số, dữ liệu và định hướng phát triển bền vững
Một trong những nội dung được nhấn mạnh là vai trò của hạ tầng số và dữ liệu trong việc nâng cao năng lực quản lý thương mại điện tử. Theo ông Trần Văn Chín, khi thương mại điện tử ngày càng phát triển theo hướng đa thị trường, đa tiền tệ và xuyên biên giới, dữ liệu trở thành yếu tố trung tâm để cơ quan quản lý có thể đánh giá, giám sát và hoạch định chính sách hiệu quả.
Từ thực tiễn tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại trên môi trường số, ông Trần Văn Chín cho rằng, cần có những nền tảng tích hợp, vừa phục vụ giao dịch, vừa hỗ trợ chuẩn hóa và tổng hợp dữ liệu.
Trong bối cảnh đó, thương mại điện tử B2B, đặc biệt là B2B xuyên biên giới, được nhìn nhận như một hướng phát triển quan trọng, góp phần kết nối doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp thương mại với thị trường quốc tế. Việc gắn kết hoạt động xúc tiến thương mại với nền tảng số không chỉ giúp mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường, mà còn tạo điều kiện để chuẩn hóa thông tin doanh nghiệp, ngành hàng và thị trường.
Đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố tham dự diễn đàn. Ảnh: Minh Trang
Theo ông Trần Văn Chín, định hướng phát triển thương mại điện tử gắn với hạ tầng xúc tiến thương mại số phù hợp với các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học - công nghệ, kinh tế số và kinh tế tư nhân. Các Nghị quyết và Quyết định liên quan đến lĩnh vực này của Đảng và Nhà nước đã xác định rõ vai trò của môi trường số trong tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại.
Việc tổ chức hội chợ, triển lãm trên môi trường số vì vậy cũng được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng tham gia của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, với chi phí và thời gian phù hợp. Quan trọng hơn, mô hình xúc tiến thương mại số giúp hình thành nguồn dữ liệu có hệ thống, phục vụ cho công tác quản lý, theo dõi và đánh giá hiệu quả theo ngành, theo địa phương và theo chương trình.
Từ góc nhìn quản lý, dữ liệu còn giúp cơ quan quản lý từng bước chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu, hướng tới mục tiêu thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển theo hướng minh bạch, hài hòa và bền vững.
Ông Trần Văn Chín cho rằng, để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển thương mại điện tử và kinh tế số, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các nền tảng công nghệ. “Hạ tầng số là nền tảng dài hạn để triển khai các chủ trương, chính sách và nâng cao năng lực quản lý trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng mở rộng ra ngoài biên giới quốc gia”, ông Trần Văn Chín nhấn mạnh.
Diễn đàn “Toàn cảnh Thương mại điện tử: Nâng cao năng lực quản lý - Định hướng phát triển xanh, bền vững” được tổ chức trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng nhanh, ngày càng giữ vai trò trụ cột trong hệ thống phân phối hiện đại và tác động sâu rộng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hiệu quả chuỗi cung ứng cũng như trải nghiệm người tiêu dùng.
